Nghị định 163/2018: Hành lang pháp lý mới cho trái phiếu doanh nghiệp
image_pdfimage_print

Ngày 4 tháng 12 năm 2018, Chính phủ Việt Nam đã ban hành Nghị định số 163/2018/NĐ-CP quy định về phát hành trái phiếu doanh nghiệp (“Nghị định 163”). Nghị định này sẽ có hiệu lực vào ngày 1 tháng 2 năm 2019, và thay thế Nghị định số 90/2011/NĐ-CP ngày 14 tháng 10 năm 2011 của Chính phủ (“Nghị định 90”). Nghị định 163 điều chỉnh việc phát hành riêng lẻ trái phiếu (bao gồm cả trái phiếu chuyển đổi) của doanh nghiệp trong nước, trong và ngoài phạm vi lãnh thổ Việt Nam, nhưng không điều chỉnh việc phát hành trái phiếu doanh nghiệp ra công chúng. Nghị định 163 lần đầu tiên đưa ra khái niệm trái phiếu doanh nghiệp “Xanh” với một số yêu cầu đặc biệt.

Bài viết này chỉ tóm tắt những thay đổi chính của Nghị định 163 so với Nghị định 90 liên quan đến việc phát hành trái phiếu riêng lẻ trong phạm vi lãnh thổ Việt Nam, mà không chỉ các doanh nghiệp phát hành trái phiếu và các tư vấn có liên quan (bên bán) mà còn cả các nhà đầu tư (bên mua) có thể quan tâm:

Điều kiện phát hành

Nghị định 163 bỏ điều kiện doanh nghiệp phát hành trái phiếu phải có lãi năm liền kề trước năm phát hành. Ngoài ra, Nghị định 163 linh hoạt hơn khi không còn yêu cầu báo cáo tài chính được kiểm toán của doanh nghiệp phát hành phải có ý kiến “chấp nhận toàn phần” của tổ chức kiểm toán.

Tuy nhiên, quy định yêu cầu tổ chức kiểm toán phải là tổ chức kiểm toán được chấp thuận thực hiện kiểm toán báo cáo tài chính của đơn vị có lợi ích công chúng (ví dụ: công ty đại chúng) có thể tạo ra khó khăn cho các doanh nghiệp phát hành, đặc biệt là trong bối cảnh số lượng tổ chức kiểm toán đủ điều kiện theo quy định nói trên của Nghị định 163 hiện còn khá hạn chế tại Việt Nam. Ngoài ra, Nghị định 163 còn bổ sung thêm điều kiện thanh toán đầy đủ cả gốc và lãi của trái phiếu đã phát hành trong 03 năm liên tiếp trước đợt phát hành trái phiếu (nếu có). Có thể thấy rằng quy định bổ sung này chỉ nhằm nhắc lại một điều kiện tương tự đã được quy định trong Luật Doanh nghiệp 2014 dành riêng cho các công ty cổ phần khi phát hành trái phiếu. Tuy nhiên, quy định bổ sung này có thể sẽ tạo thêm khó khăn cho các doanh nghiệp phát hành là công ty trách nhiệm hữu hạn.

Ngoài các điều kiện chung áp dụng cho trái phiếu doanh nghiệp, việc phát hành trái phiếu chuyển đổi của doanh nghiệp sẽ còn phải chịu sự điều chỉnh của một số điều kiện cụ thể khác.

Đối với trái phiếu phát hành cho một chương trình hoặc dự án (đầu tư) cụ thể, Nghị định 163 đã bãi bỏ quy định yêu cầu vốn chủ sở hữu tối thiểu phải bằng 20% tổng số vốn (đầu tư) của chương trình hoặc dự án (đầu tư) đó.

Đợt phát hành

Trái phiếu doanh nghiệp có thể được phát hành thành nhiều đợt, luôn với điều kiện là tất cả các đợt phát hành phải được hoàn thành trong thời hạn 12 tháng kể từ đợt phát hành đầu tiên và thời gian hoàn thành mỗi đợt phát hành không vượt quá 90 ngày.

Phát hành trực tiếp

Lần đầu tiên, Nghị định 163 cho phép trái phiếu doanh nghiệp được phát hành trực tiếp cho các nhà đầu tư (trước đây chỉ có các tổ chức tín dụng mới được phép phát hành trực tiếp), ngoài các phương thức phát hành khác đã được cho phép theo Nghị định 90 như đấu thầu, đại lý và bảo lãnh phát hành.

Chỉ các công ty chứng khoán, tổ chức tín dụng và các định chế tài chính khác có các giấy phép liên quan mới được phép cung cấp cho tổ chức phát hành những dịch vụ tư vấn liên quan đến hồ sơ phát hành, đấu thầu, đại lý và/hoặc bảo lãnh phát hành.

Quy trình phát hành

Lần đầu tiên, tất cả các bước cần phải thực hiện trong quy trình phát hành trái phiếu đã được quy định cụ thể tại Nghị định 163. Theo thứ tự, các bước đó bao gồm:

  1. Chuẩn bị hồ sơ phát hành trái phiếu.
  2. Công bố thông tin (tối thiểu 10 ngày làm việc trước ngày dự kiến tổ chức đợt phát hành trái phiếu).
  3. Phát hành trái phiếu.
  4. Công bố thông tin và báo cáo về kết quả phát hành trái phiếu (trong vòng 5 ngày làm việc sau khi kết thúc đợt phát hành trái phiếu).
  5. Đăng ký và lưu ký trái phiếu phát hành (trong vòng 10 ngày làm việc sau khi kết thúc đợt phát hành trái phiếu).
  6. Thanh toán gốc và lãi trái phiếu phát hành.
  7. Công bố thông tin và báo cáo trong suốt thời hạn của trái phiếu phát hành (bao gồm công bố thông tin thông thường và báo cáo định kỳ 6 tháng và hàng năm, và công bố thông tin và báo cáo bất thường trong vòng 24 giờ).

Công bố thông tin

Nghị định 163 xác lập các tiêu chuẩn và yêu cầu công bố thông tin mà các doanh nghiệp phát hành trái phiếu phải đáp ứng và báo cáo, theo hướng chặt chẽ hơn và gần tiệm cận tới các tiêu chuẩn và yêu cầu công bố thông tin áp dụng cho các công ty đại chúng. Thay vì phải thông báo hoặc báo cáo với Bộ Tài chính theo quy định của Nghị định 90, việc công bố thông tin hoặc báo cáo theo Nghị định 163 sẽ được thực hiện với các sở giao dịch chứng khoán (ví dụ: Sở giao dịch Chứng khoán Hà Nội, Sở giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh, đặt dưới sự kiểm soát của Bộ Tài chính). Theo đó, các sở giao dịch chứng khoán có trách nhiệm phải xây dựng một cổng thông tin để xử lý các thông tin liên quan đến các giao dịch phát hành cũng như thị trường trái phiếu doanh nghiệp. Trong thời gian cổng thông tin nói trên chưa được đưa vào hoạt động, Bộ Tài chính cần có các hướng dẫn cụ thể để xử lý tạm thời việc công bố thông tin và báo cáo cho các giao dịch phát hành trái phiếu trong giai đoạn chuyển tiếp (như nêu dưới đây) và các giao dịch sẽ được phát hành ngay sau ngày 01 tháng 2 năm 2019.

Để thực hiện việc công bố thông tin, lần đầu tiên Nghị định 163 quy định 2 mẫu biểu cho hồ sơ công bố thông tin, một mẫu dành cho công bố thông tin trước đợt phát hành và một mẫu dành cho công bố thông tin về kết quả phát hành trái phiếu.

Việc công bố thông tin bất thường trong 24 giờ cũng lần đầu tiên được quy định trong Nghị định 163, áp dụng khi xảy ra các trường hợp như tổ chức phát hành (i) bị đình chỉ hoạt động hoặc thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, có quyết định về việc tổ chức lại hoặc chuyển đổi doanh nghiệp phát hành; (ii) có sự thay đổi về nội dung thông tin so với thông tin đã công bố dẫn đến doanh nghiệp không đáp ứng điều kiện phát hành hoặc không đảm bảo khả năng trả nợ gốc, lãi trái phiếu doanh nghiệp; và (iii) có sự thay đổi về kế hoạch sử dụng vốn từ phát hành trái phiếu.

Lưu ký trái phiếu

Khác với Nghị định 90, Nghị định 163 yêu cầu tất cả trái phiếu phát hành phải được đăng ký và lưu ký trực tiếp với Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam (VSD) hoặc thông qua tổ chức là thành viên của VSD (ví dụ: công ty chứng khoán), trong vòng 10 ngày làm việc sau khi kết thúc đợt phát hành. Mục đích chính của quy định này là nhằm giúp kiểm soát (i) số lượng nhà đầu tư và (ii) giao dịch trái phiếu trên thị trường thứ cấp. Theo Nghị định 163, một loại trái phiếu chỉ được phép đăng ký và lưu ký với một tổ chức lưu ký.

Giao dịch trái phiếu tại thị trường thứ cấp

Trong năm đầu tiên kể từ ngày hoàn thành đợt phát hành, trái phiếu doanh nghiệp bị hạn chế giao dịch trong phạm vi dưới 100 nhà đầu tư (không kể nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp, ví dụ như ngân hàng, quỹ đầu tư, v.v.). Sau khoảng thời gian 1 năm nói trên, số lượng trái phiếu doanh nghiệp có thể được giao dịch mà không bị giới hạn bởi các hạn chế nói trên.

Giai đoạn chuyển tiếp

Đối với tất cả các trái phiếu được phát hành theo Nghị định 90 nhưng vẫn chưa được trả nợ trước ngày 1 tháng 2 năm 2019, việc lưu ký, công bố thông tin và báo cáo phải được thực hiện theo quy định của Nghị định 163.

Trở lại
error: Content is protected !!